Müteahhide 'sağlık' dopingi: Şehir hastanelerine 108 milyar TL
İktidarın, "Devletin kasasından beş kuruş çıkmayacak" dediği şehir hastaneleri için Ocak-Eylül 2026 döneminde yapılan ödeme, 108 milyar 95 milyon TL'ye ulaştı. Şehir hastaneleri müteahhitlerine aktarılan kaynak, "Hastane yapım, tefrişat ve onarım" harcamasını dahi geride bıraktı.
AKP hükümetleri döneminde Yap-İşlet Devret (YİD) ve Kamu Özel İşbirliği (KÖİ) modeli, eğitimden sağlığa hemen her alanda geçer model haline getirildi.
YİD ve KÖİ modelli projelerin ağır sözleşme yükümlülükleri nedeniyle kamunun bütçesi de adeta altüst oldu. Ağır sözleşmeler nedeniyle kaynak yetiştirilemeyen alanlardan en önemlisi sağlık alanı oldu.
AKP'nin, "Kamu bütçesine az yük getiriyor" dediği çok sayıda KÖİ ve YİD projesi, uzun süreli garanti ödemeleri ve sözleşme yükümlülükleri nedeniyle "Astarı yüzünü aştı" yorumlarına yol açtı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın, "Cebimizden beş kuruş çıkmayacak" dediği şehir hastaneleri de kuruluş yılları itibarıyla kamu kaynaklarını adeta yuttu. Şehir hastaneleri için kamu bütçesinden yapılan ödemelerin büyüklüğü de KÖİ Modeli'ne yönelik eleştirilerin haklılığını ortaya koydu.
BÜTÇE CANAVARI
Türkiye'deki 18 şehir hastanesini işleten müteahhitlere 2025 yılında aktarılan toplam kaynak, 111 milyar 100 milyon 278 bin TL olarak hesaplandı. KÖİ Modeli ile inşa ettirilen 18 şehir hastanesinin, 2026 yılında da bütçeyi yutmaya devam ettiği görüldü. Sağlık Bakanlığı, 2026 yılının Ocak-Eylül döneminde şehir hastanelerine yönelik faaliyetler kapsamında 108 milyar 95 milyon 117 bin TL harcadı.
Şehir hastaneleri için Sağlık Bakanlığı bütçesinden yapılan harcamanın, "Tedavi hizmetleri" başlığı altında yapılan 10 kalem harcamadan yedisini geride bırakması dikkati çekti. Şehir hastaneleri için yapılan 108 milyar TL harcamanın geride bıraktığı bazı kalemler, şöyle sıralandı:
• Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesi Hizmetleri: 27,3 milyar TL
• Acil Sağlık Hizmetleri: 5,1 milyar TL
• Hastane Yapım, Tefrişat ve Onarım: 89,2 milyar TL
• Sağlık Bilgi Sistemi Altyapısı ve Teknolojisinin Geliştirilmesi: 1,2 milyar TL
• Tedavi Edici Sağlık Hizmetlerinin Planlanması ve Koordinasyonu: 490,5 milyon TL
***
USULSÜZLÜK TESPİTLERİ
Sayıştay'ın Sağlık Bakanlığı'na yönelik denetimlerinin ardından şehir hastaneleriyle ilgili kayda geçirilen bulgular dikkati çekiyor. Muhalefetin, "Şehir hastaneleri müteahhitleri kafalarına göre at koşturuyor" eleştirisini yönelttiği tespitlerden bazıları, şöyle sıralanıyor:
• KÖİ modeliyle işletilen 17 hastanede nihai tamamlama süreci sonuçlandırılmadı ve mali yükümlülükler belirsiz kaldı.
• Toplam 18 hastanenin tamamında şirketler resmi yer tesliminden önce inşaata başladı ancak bu süre işletme dönemlerinden düşülmedi. Yapılmayan işler ve eksik ekipmanlar ödemelere yansıtılmadı, şirketler sözleşmede olmayan alanlarda ticari faaliyet yürüttü, tıbbi cihaz ve mefruşatta eksiklikler bulundu.
• Arızalı cihazlar uzun süre kullanım dışı kalarak sağlık hizmetlerini aksattı. Sterilizasyon gecikmelerinin çoğu bildirilmedi, pazar testleri gecikti.
Kaynak: Birgun