Bilim insanları uyardı: Kıyamet Günü Buzulu tahmin edilenden hızlı eriyor
Antarktika'daki Thwaites Buzulu'nun öngörülenden daha hızlı eridiği belirlendi. Yeni araştırma, sıcak okyanus sularının buzulun altına kilometrelerce sızdığını ve buzulun 2100'e kadar deniz seviyesine katkısının önceki tahminlerin iki katı olabileceğini ortaya koydu.
Antarktika'nın batısındaki Thwaites Buzulu, bilim dünyasının öngörülerinden daha süratli bir erime süreci içinde. "Kıyamet Günü Buzulu" adıyla anılan ve yüzölçümü Birleşik Krallık'tan daha büyük olan dev buz kütlesinin bütünüyle çökmesi durumunda dünya genelinde deniz seviyesinin yaklaşık 65 santimetre yükselebileceği hesaplanıyor. Uzmanlar bu çöküşün yakın vadede yaşanmasını beklemezken, yeni araştırmalar buzulun geleceğine dair mevcut tahminlerin iyimser kalmış olabileceğini gösteriyor.
Chip'te yayınlanan habere göre, Nature Communications dergisinde yer alan çalışmada, ısınan okyanus sularının buzulun altına daha önce hesaplanandan çok daha derin nüfuz ettiği tespit edildi. Güncellenen model, Thwaites'in 2100 yılına kadar deniz seviyesindeki yükselmeye yaklaşık 30 milimetre katkı sağlayabileceğini öngörüyor. Bu oran, daha önceki hesaplamaların iki katına denk geliyor.
Kaliforniya Üniversitesi'nden Profesör Eric Rignot, eski modellerin buz kaybını etkileyen bazı fiziksel süreçleri yeterince dikkate almadığını ifade ediyor. Yeni modelin, gözlemlenen erime hızını çok daha doğru bir şekilde açıkladığı belirtiliyor.
UC Irvine araştırmacısı Dr. Mattia Poinelli önderliğindeki ekip, Finlandiya merkezli ICEYE firmasının uydu verileriyle buzulun tabanındaki hareketleri inceledi. Elde edilen bulgular, deniz suyunun karaya oturmuş buzun kilometrelerce altına ilerlediğini ve gelgit dönemlerinde buz kütlesini yukarı doğru kaldırdığını ortaya koyuyor.
Bu hareketlilik sırasında ılık deniz suyu buzun altında geniş bölgelere yayılarak erimeyi hızlandırıyor. Önceki modellerde buzun karadan ayrıldığı nokta dar bir hat olarak ele alınırken, uydu gözlemleri bu sınırın kilometrelerce genişleyebildiğini gösterdi. Yeni model, 1990'lardan bu yana gözlemlenen değişimleri geleneksel modellere oranla dört kat daha net hesaplıyor.
Thwaites Buzulu'nun okyanusa doğru ilerleyişini yavaşlatan en kritik unsurlardan biri, deniz tabanındaki yükseltilerle kurduğu bağlantılar. Ancak alttan ilerleyen sıcak su, bu bölgelerdeki buzu aşındırarak doğal engelleri zayıflatıyor. Araştırmacıların hesaplamalarına göre, buzulun 2100 yılına kadar Mouginot Sırtı ile bağlantısını yitirme olasılığı yüzde 60. Böyle bir durumda geri çekilmenin, deniz tabanındaki bir sonraki yüksek nokta olan Güney Sırtı'na doğru sürebileceği belirtiliyor.
Tehlike yalnızca buzulun tabanıyla sınırlı değil. Yaklaşık 350 metre kalınlığında ve 1.500 kilometrekare büyüklüğündeki Thwaites Doğu Buz Sahanlığı da hızla zayıflıyor. British Antarctic Survey'den Dr. Robert Larter, bu destekleyici buz bariyerinin parçalanmasının bu yıl içinde gerçekleşebileceği uyarısında bulunuyor.
Yeni bulgular, Thwaites'in tamamen çökmesinin yakın olduğu anlamına gelmiyor. Ancak erimeyi hızlandıran süreçlerin önceki hesaplamalarda yeterince temsil edilmemesi, deniz seviyesindeki yükselmenin beklenenden daha hızlı gerçekleşebileceğine işaret ediyor.
TürkAta Haber Ajansı